In België start het assisenproces over het carnavalsdrama in Strépy-Bracquegnies. In maart 2022 reed een auto in op een groep carnavalisten. Er vielen zes doden en tientallen gewonden. Digitale sporen en voertuigsensoren spelen nu een grote rol bij de waarheidsvinding, in lijn met de Europese digitalisering van opsporing met data, algoritmen en systemen, wat ook gevolgen heeft voor het bedrijfsleven.
Assisenproces start in Henegouwen
Het Hof van Assisen in Henegouwen behandelt de zaak als een misdrijf met de hoogste zwaarte. In een assisenproces oordeelt een volksjury samen met rechters. Het proces moet duidelijk maken wat er precies is gebeurd. Ook wordt bekeken in hoeverre menselijk handelen, techniek of omstandigheden hebben bijgedragen.
De feiten speelden zich af in de vroege ochtend, tijdens voorbereidingen op carnaval. Een auto kwam in aanraking met een menigte in Strépy-Bracquegnies, een deelgemeente van La Louvière. Er waren veel slachtoffers en grote paniek. Het gebeurde schokte België en ook buurlanden.
Slachtoffers en nabestaanden blikken vlak voor de zittingen terug op de gevolgen. Zij verwachten helderheid over toedracht en verantwoordelijkheid. Voor hen is erkenning en een zorgvuldige behandeling van bewijs van groot belang. Dat vraagt om een nauwkeurige inzet van digitale middelen, zonder de menselijke maat te verliezen.
Digitale sporen als kernbewijs
De Federale Politie en het parket verzamelen camerabeelden, telefoongegevens en verkeerstechnische data. Automatische kentekenherkenning (ANPR) helpt om routes en tijdstippen te reconstrueren. Dashcams en buurtcamera’s kunnen cruciale details tonen. Zulke data moeten forensisch worden veiliggesteld om in de rechtszaal stand te houden.
Steeds vaker wordt voertuigdata ingezet, zoals gegevens uit een Event Data Recorder (EDR) of de airbagmodule. Deze systemen kunnen rondom een botsing snelheid, remmen en stuurhoeken opslaan. In de EU zijn EDR’s sinds 2022 verplicht op nieuwe voertuigtypen onder de General Safety Regulation. Als een auto ouder is, zijn zulke data niet altijd beschikbaar, en leunen onderzoekers meer op camerabeelden en telecomdata.
De keten van bewijs moet controleerbaar zijn. Dat betekent versleutelde opslag, logboeken en onafhankelijke expertise. In België werken gespecialiseerde eenheden samen met forensische instituten om datakopieën te maken en analyses te valideren. Zo blijft de herleidbaarheid van elk datapunt intact.
Een Event Data Recorder (EDR) slaat rond een impact kort gegevens op, zoals snelheid, gaspedaalstand en remdruk, om ongevallen te reconstrueren.
AVG stelt heldere grenzen
Het gebruik van persoonsgegevens in strafzaken valt onder strikte EU-regels. Naast de AVG geldt de Europese politierichtlijn voor gegevensverwerking door opsporingsdiensten. Dat vraagt om doelbinding, dataminimalisatie en duidelijke bewaartermijnen. Gegevens mogen niet ruimer worden gebruikt dan nodig voor het onderzoek.
Versleuteling en beperkte toegang zijn verplichtingen die de integriteit van het bewijs dienen. Verdachten en slachtoffers hebben rechten op inzage en correctie binnen de wettelijke kaders. Rechters wegen steeds vaker of digitale datasets proportioneel zijn verzameld. Onrechtmatig verkregen data kan buiten het dossier vallen.
Bedrijven spelen hierin ook een rol. Telecomproviders en online platforms ontvangen vorderingen en moeten die juridisch toetsen. De Digital Services Act verplicht hen op het moment van schrijven tot een aanspreekpunt en snelle afhandeling van bevelen van Europese autoriteiten. Dit maakt samenwerking duidelijker, maar verhoogt ook de compliance-druk.
Beelden op sociale media
Na incidenten verspreiden foto’s en video’s zich razendsnel. Dat kan helpen om getuigen te vinden, maar het kan ook schade veroorzaken voor betrokkenen. Platforms beperken daarom soms zichtbaarheid of vragen om het blurren van personen. Moderatie is hier een delicate balans tussen nieuwswaarde en privacy.
Onder de AVG hebben personen het recht om verwijdering te vragen van onnodig identificerende beelden. Tegelijk kan het publieke belang zwaarder wegen bij journalistiek gebruik. Heldere richtlijnen en snelle opvolging door platforms zijn cruciaal. Een zorgvuldige context voorkomt misleiding en hertraumatisering.
Voor burgers geldt: deel potentieel bewijs bij voorkeur via beveiligde kanalen van de politie. Zo blijven metadata behouden en raakt het onderzoek niet verstoord. Openbare posts kunnen onbedoeld de feiten beïnvloeden. Gestructureerde aanlevering verhoogt de waarde van elk beeldfragment.
Voertuigsystemen onder de loep
Nieuwe auto’s in de EU hebben steeds meer verplichte rijhulpsystemen. Voorbeelden zijn Intelligent Speed Assistance (ISA) en lijnassistentie. ISA waarschuwt de bestuurder als de snelheid boven de limiet komt, op basis van kaartdata en cameralezen van borden. Het is een hulpmiddel en neemt de controle niet over.
EDR-gegevens helpen bij reconstructies en beleidskeuzes. Ze laten zien hoe een voertuig zich gedroeg kort vóór een impact. Die inzichten voeden ook preventie, zoals aanpassingen in weginrichting of evenementafzettingen. Tegelijk blijven de gegevens herleidbaar naar een persoon en vallen ze onder privacywetgeving.
Toegang tot voertuigdata vereist een wettelijke grondslag en specifieke expertise. In Nederland houdt de RDW richtsnoeren aan voor datatoegang en koppelvlakken. In België werken technische experts nauw samen met justitie voor uitlezing en interpretatie. Transparantie hierover vergroot het maatschappelijk vertrouwen.
Veiligere evenementen met data
Steden in de EU testen digitale oplossingen voor crowd management. Denk aan anonieme telgegevens, sensoren bij toegangen en tijdelijke verkeersmodellen. Doel is om drukte te spreiden en routes veilig te houden. Alle systemen moeten privacy by design toepassen en alleen noodzakelijke data verzamelen.
Realtime dashboards kunnen hulpdiensten sneller sturen. Bij opvallende drukte kunnen extra afsluitingen, snelheidscontroles of omleidingen volgen. Zulke maatregelen werken alleen als de datakwaliteit hoog is en processen zijn geoefend. Evaluaties na afloop scherpen de aanpak aan.
De zaak-Strépy onderstreept dat technologie een hulpmiddel is, geen wondermiddel. Fysieke barrières, duidelijke routes en toezicht blijven de basis. Digitale informatie kan risico’s eerder zichtbaar maken en besluiten versnellen. Zo groeit stap voor stap de veiligheid rond grote evenementen.