NASA rondt de laatste voorbereidingen af voor Artemis II, een bemande vlucht rond de maan. De lancering staat op het moment van schrijven gepland voor 2025 vanaf Kennedy Space Center in Florida. Het doel is het Orion-ruimtevaartuig met bemanning te testen en systemen te valideren voor een latere maanlanding. Europese samenwerking in ruimtevaart speelt een sleutelrol, met directe gevolgen voor het bedrijfsleven in Nederland en de EU.
Voorbereiding bijna rond
De Space Launch System-raket (SLS) en het Orion-ruimtevaartuig doorlopen de laatste integratie- en veiligheidstests. Daarbij horen softwarecontroles, drukproeven en simulaties van noodscenario’s. De grondsystemen op lanceerplatform 39B zijn eveneens geüpdatet en gekalibreerd.
Orion’s leefondersteuning, het Environmental Control and Life Support System (ECLSS), wordt stap voor stap met bemanning geverifieerd. Deze systemen regelen onder meer lucht, temperatuur en water. NASA test ook de communicatie en navigatie voor de translunaire fase.
Een formele Flight Readiness Review bepaalt het uiteindelijke ‘go’ voor lancering. Ook weer en beschikbaarheid van het bereik- en volgnetwerk tellen mee. De planning kan daardoor nog verschuiven, zoals gebruikelijk bij bemande ruimtevaart.
Vluchtplan en bemanning
Artemis II is een flyby-missie: een rondje om de maan en terug, zonder in een baan rond de maan te gaan. De vlucht duurt ongeveer tien dagen, inclusief controles in een hoge baan om de aarde. Daarna volgt een koers naar de maan en een terugkeer met hoge snelheid door de dampkring.
De bemanning bestaat op het moment van schrijven uit vier astronauten. Zij testen bediening, communicatie en leefsystemen onder echte missiedruk. Ook voeren zij korte demonstraties uit die later nuttig zijn voor logistiek en veiligheid.
Het team blijft in constante verbinding met Mission Control in Houston. Datacenter-koppelingen en dataroutes worden tijdens de missie dubbel uitgevoerd voor redundantie. Dit moet storingen op te vangen en dataverlies te voorkomen.
Europese module cruciaal
De European Service Module (ESM) van ESA is onmisbaar voor Orion. Deze module levert voortstuwing, stroom, temperatuurregeling en verbruiksmiddelen zoals water en zuurstof. Zonder ESM kan Orion niet sturen, bijladen of ‘bijtanken’ in de ruimte.
Airbus Defence and Space in Bremen leidt het Europese consortium dat de ESM bouwt. Bedrijven uit meerdere lidstaten leveren componenten, van motorregelingen tot zonnepanelen. Nederlandse toeleveranciers zijn betrokken bij onderdelen en testwerk, wat kennis en werkgelegenheid oplevert.
De ESM-samenwerking is een ESA-bijdrage in ruil voor toekomstige Europese astronautenvluchten. Lidstaten, waaronder Nederland, financieren dit via ESA-programma’s. Daarmee blijft Europa technologisch en strategisch aangehaakt bij verkenning van de maan.
Veiligheid blijft leidend
Na Artemis I heeft NASA extra aandacht voor de hitteschild-prestaties van Orion. Tijdens de onbemande missie kwam meer materiaal vrij dan verwacht, wat tot ontwerpupdates en extra tests leidde. Die maatregelen moeten de terugkeer met bemanning veilig laten verlopen.
Ook ECLSS-componenten en batterijmodules zijn opnieuw beoordeeld en waar nodig vervangen. De bemande noodtoren, de Launch Abort System, is klaar voor snelle afbreken bij een probleem tijdens de start. Redundante circuits en sensoren beperken de kans op een enkelvoudige faalmodus.
Risico’s verdwijnen nooit helemaal bij bemande ruimtevaart, maar worden beheerst met procedures en testdata. NASA publiceert vooraf de belangrijkste ‘hazard reports’ en acceptatiecriteria. Daarmee is inzichtelijk welke restkansen worden geaccepteerd en waarom.
Het wordt de eerste bemande reis naar de omgeving van de maan sinds 1972.
Europese digitalisering en industrie
De bouw van de ESM draait op digitale ketens: modelgebaseerd ontwerpen, simulaties en datagestuurde kwaliteitscontrole. Zulke methoden versnellen innovatie en verlagen risico’s bij complexe systemen. Europese digitalisering heeft zo directe gevolgen voor het bedrijfsleven dat in deze ketens meedraait.
Leveranciers investeren in software, cybersecurity en dataplatforms om aan ruimtevaarteisen te voldoen. Dit helpt ook in andere sectoren, zoals energie, luchtvaart en hightech maakindustrie. Kennis stroomt door naar duurzame aandrijving, thermisch beheer en lichtgewicht materialen.
Contracten binnen ESA volgen duidelijke kwaliteits- en exportregels, wat voorspelbaarheid geeft voor bedrijven. Voor Nederland betekent dit stabiele opdrachten en toegang tot internationale netwerken. Dat versterkt de positie van Europese spelers in toekomstige maan- en aardobservatieprojecten.
Volgende stappen Artemis-programma
Na Artemis II volgt Artemis III, de eerste geplande maanlanding van het programma. Die missie hangt af van het Human Landing System van SpaceX en nieuwe ruimtepakken van Axiom Space. De doelstelling ligt op zijn vroegst in 2026, maar kan opschuiven, op het moment van schrijven.
Europa werkt mee aan het ruimtestation Gateway rond de maan, met modules als I-HAB en ESPRIT. Deze infrastructuur moet langere verblijven en logistiek mogelijk maken. ESA en partneragentschappen wisselen hierbij technologie, astronautentijd en data uit.
ESA levert meerdere ESM’s voor komende Orion-vluchten, waarmee de samenwerking structureel is. Bij elke mijlpaal volgt een aparte kwalificatie en leveringskeuring. Zo blijft de keten van raket, capsule en service module stap voor stap aantoonbaar veilig en inzetbaar.