Het NAH Mantelzorgcafé in de Drechtsteden organiseert een themabijeenkomst met de titel “Tech-NAH-logie”. De avond gaat over technologie en digitale hulpmiddelen voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en hun mantelzorgers. De sessie staat op korte termijn op de agenda in de regio Drechtsteden. Ook Europese digitalisering en de gevolgen voor zorg en bedrijfsleven komen aan bod, zoals regels rond data en slimme systemen.
Zorgtech helpt bij structuur
De bijeenkomst laat zien hoe eenvoudige technologie het dagelijks leven overzichtelijker kan maken. Denk aan herinneringsapps, digitale agenda’s en slimme speakers die afspraken en medicatiemomenten voorlezen. Voor veel mensen met NAH, die kampen met overprikkeling of geheugenproblemen, kan dit rust en voorspelbaarheid geven. Mantelzorgers krijgen zo meer lucht.
Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is hersenschade die na de geboorte ontstaat, bijvoorbeeld door een ongeluk, beroerte of ziekte.
Praktische voorbeelden zijn domotica, oftewel huisautomatisering, zoals automatische verlichting of een slimme deurbel. Een GPS-horloge kan veiligheid bieden tijdens wandelingen, terwijl een eenvoudige smartphone-app structuur geeft aan de dag. Belangrijk is dat functies helder zijn en knoppen groot en duidelijk. Minder prikkels en weinig stappen in een app helpen bij het gebruik.
Het doel van “Tech-NAH-logie” is vooral doen wat werkt in de praktijk. Vaak is een bekende telefoon met een paar vaste apps beter dan een complex nieuw systeem. Stapsgewijs opbouwen voorkomt frustratie. Probeer daarom één hulpmiddel tegelijk, evalueer, en voeg pas daarna iets nieuws toe.
Privacyregels gelden altijd
Digitale zorghulpmiddelen verwerken vaak gevoelige data, zoals locatie, dagritme of gezondheid. In Nederland en Europa valt dit onder de AVG, de privacywet die extra bescherming eist voor medische gegevens. Vraag daarom altijd welke data worden verzameld, waar die worden opgeslagen en wie erbij kan. Minder verzamelen (dataminimalisatie) verkleint de risico’s.
Let op versleuteling, oftewel encryptie: dat is het omzetten van gegevens in onleesbare code. Controleer of de aanbieder duidelijke instellingen biedt voor delen en bewaren van data. Kies bij voorkeur leveranciers die data binnen de EU opslaan en updates actief ondersteunen. Een heldere privacyverklaring en een eenvoudig uit te voeren verwijderoptie zijn pluspunten.
Voor camera’s, spraakassistenten en trackers is het verstandig functies te beperken tot wat echt nodig is. Zet standaard-microfoons of cloudfuncties uit als ze geen meerwaarde hebben. Gebruik sterke wachtwoorden en waar mogelijk tweestapsinlog. Deel toegang tot apparaten alleen met direct betrokkenen.
Niet elke app werkt
Wat technisch kan, past niet altijd bij iemands belastbaarheid. Veel prikkels, kleine letters of ingewikkelde menu’s kunnen NAH-klachten verergeren. Kies daarom apps met grote knoppen, rustige kleuren en een eenvoudige uitleg. Offline werking en duidelijke meldingen helpen bij betrouwbaarheid.
Betrek een ergotherapeut of casemanager als dat kan, om te testen wat aansluit bij iemands doelen. Werk met proefperiodes en evalueer wekelijks: wat helpt, wat stoort, wat kan weg. Spreek samen af wat “succes” is, bijvoorbeeld zelfstandig starten met een ochtendroutine. Zo blijft de focus op resultaat in plaats van op gadgets.
Kijk ook naar praktische zaken zoals accu, draagcomfort en bereik binnenshuis en buiten. Vallen sensoren vaak uit, dan neemt de stress toe in plaats van af. Beoordeel daarnaast de klantenservice: is er Nederlandstalige hulp, en hoe snel? Eenvoudige taal en duidelijke pictogrammen maken een groot verschil.
Europese regels sturen innovatie
De Europese AI-verordening (AI Act) deelt toepassingen in risicoklassen in. Een eenvoudige planningstool of herinneringsapp valt vaak in de lage-risicocategorie, met vooral transparantie-eisen. Systemen die gezondheidsrisico’s inschatten of beslissingen ondersteunen kunnen hoog risico zijn en zwaardere controles krijgen. Dat betekent strengere eisen aan data, testen en uitleg van algoritmen.
Daarnaast geldt de Medical Device Regulation (MDR) voor software die een medisch doel claimt, zoals diagnosticeren of monitoren. Dan is een CE-markering nodig en moet de fabrikant handleidingen, risicobeheer en updates op orde hebben. Mantelzorgers doen er goed aan te controleren of een app of sensor een medisch claimt. Zo ja, vraag dan expliciet naar de CE-status en versiebeheer.
Deze regels sturen de markt in de richting van veiligere en beter uitlegbare systemen. Leveranciers moeten aantonen hoe ze met data en biases omgaan, en hoe ze updates veilig uitrollen. Voor gebruikers levert dat meer houvast bij de keuze van een hulpmiddel. Het vergroot ook de kans op langdurige ondersteuning door het bedrijf.
Gemeente helpt met vergoeding
Voor hulpmiddelen die het dagelijks functioneren ondersteunen is er soms vergoeding via de Wmo, de Wet maatschappelijke ondersteuning. In de Drechtsteden verzorgt het lokale Wmo-loket de toegang en indicatie. Medische hulpmiddelen kunnen onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) vallen. Bij langdurige zorg is soms de Wlz van toepassing.
Vraag bij het Wmo-loket naar mogelijkheden voor domotica, alarmering of training in digitale vaardigheden. De voorwaarden verschillen per gemeente, ook binnen een regio. Vaak geldt een eigen bijdrage en moet het hulpmiddel aantoonbaar helpen bij zelfredzaamheid. Een verwijzing of advies van een professional kan de aanvraag versterken.
Daarnaast bieden mantelzorgsteunpunten praktische cursussen en informatie over digitale tools. Bibliotheken met Informatiepunten Digitale Overheid helpen bij basisvaardigheden en instellingen. Samen levert dit een route op van oriëntatie, testen en, waar passend, vergoeding. Dat voorkomt losse aankopen die uiteindelijk in de la verdwijnen.
Bijeenkomst biedt praktijkadvies
Het NAH Mantelzorgcafé bundelt ervaringen van professionals en ervaringsdeskundigen in de Drechtsteden. Deelnemers krijgen concrete tips om technologie veilig en stap voor stap in te zetten. Verwacht aandacht voor privacy-instellingen, eenvoudige workflows en wat te doen bij storingen. De focus ligt op haalbare oplossingen voor thuis.
Handig is om vooraf eigen vragen en voorbeelden mee te nemen, zoals een telefoon of horloge. Ter plekke kunt u opties vergelijken en gericht doorvragen. Een korte checklist helpt bij het kiezen: welke data worden verzameld, is er EU-opslag, welke updates en support zijn er? Zo wordt de overstap naar een nieuw systeem minder spannend.
Wie zich wil aansluiten kan terecht bij het mantelzorgsteunpunt in de regio voor aanmelding en details over tijd en locatie. Op het moment van schrijven werkt de organisatie aan het definitieve programma. Na afloop zijn vaak hand-outs of links beschikbaar voor thuis. Daarmee kunnen mantelzorgers en naasten direct verder aan de slag.