Een Belgische huisarts zet deze week zeven hardnekkige gezondheidsmythes recht, van vetverbranding tot calorieën. Zijn uitleg laat zien wat je lichaam echt doet, ook als je zit. Dat is relevant voor gebruikers van digitale gezondheidsapps en voor makers van wearables zoals Apple Watch en Fitbit. Het raakt ook Europese digitalisering gevolgen bedrijfsleven en zorg, omdat regels voor data en medische claims strenger worden.
Lichaam verbrandt continu vet
Je lichaam verbrandt de hele dag vet en koolhydraten, ook als je op een stoel zit. De mix verschuift met wat je eet en hoe intensief je beweegt. Rustige inspanning gebruikt relatief meer vet, hoge intensiteit meer suikers.
De basisverbranding, ook wel ruststofwisseling genoemd, loopt 24 uur per dag door. Dit is de energie die je lichaam nodig heeft voor ademhaling, hartslag en temperatuur. Die stille motor verklaart het grootste deel van je dagelijkse verbruik.
Bij veel volwassenen komt 60 tot 75 procent van het dagelijkse energieverbruik uit de ruststofwisseling; het gaat om een schatting, geen vast getal.
Kaloriecijfers in apps zijn altijd schattingen, geen metingen. Wearables berekenen met algoritmen op basis van hartslag, beweging, leeftijd, lengte en gewicht. Ze meten de ruststofwisseling niet direct en kunnen daardoor naast de echte waarde zitten.
Apps meten niet alles
Apple Watch, Garmin en Fitbit schatten calorieverbruik op basis van sensoren. Bij lopen en fietsen is dat vaak redelijk, maar bij krachttraining of huishoudelijk werk wijkt het vaker af. Ook de polsplaatsing en huidtemperatuur beïnvloeden de nauwkeurigheid.
Slimme weegschalen gebruiken bio-impedantie, een zwakke stroom om vetpercentage te schatten. Hydratatie, tijdstip en huidtemperatuur geven variatie in de uitkomst. Kijk daarom vooral naar trends over weken, niet naar één losse meting.
Continue glucosemeters (CGM) zijn medische hulpmiddelen voor mensen met diabetes. Gebruik door gezonde mensen valt buiten de bedoeling en vraagt om medisch advies. In de EU vallen CGM-systemen onder de Medical Device Regulation (MDR) en moeten ze een CE-markering hebben.
Rustig bewegen helpt doorlopend
Lichte inspanning zoals wandelen, rustig fietsen of traplopen verhoogt vetverbranding door de dag heen. Dit soort beweging heet NEAT: alle activiteit buiten sporten om. Veel kleine blokjes beweging tellen op en zijn haalbaar naast bureauwerk.
Langer zitten remt je energiestroom en kan je bloedsuiker verslechteren. Sta elk half uur op, loop even en rek je uit. Veel wearables geven hier al een trilsignaal voor, wat je makkelijk kunt aanzetten.
Korte HIIT-sessies zijn efficiënt, maar geen wondermiddel. Krachttraining helpt spiermassa behouden, wat je rustverbruik licht kan verhogen. De combinatie van kracht, conditie en dagelijks bewegen werkt het best op lange termijn.
Eten, slaap en stress tellen
Afvallen draait nog steeds om energiebalans: minder eten dan je verbruikt. Crashdiëten verlagen vaak tijdelijk je rustverbranding en zijn lastig vol te houden. Kies liever eiwitten, vezels en onbewerkte voeding voor verzadiging.
Slaap en stress sturen hormonen die honger en vetopslag beïnvloeden. Wearables zoals Oura en Apple Watch geven inzicht in slaapduur en hartslagvariatie, maar tonen vooral verbanden, geen oorzaken. Gebruik die data als kompas, niet als harde diagnose.
Apps voor vasten, koolhydraatbeperking of “vetverbrandingszones” kunnen helpen bij structuur. Ze werken alleen als doelen realistisch zijn en bij je gezondheid passen. Bij aandoeningen of medicatie is afstemming met je huisarts verstandig.
Europese digitalisering gevolgen bedrijfsleven
Gezondheidsdata vallen onder de AVG en gelden als “bijzondere persoonsgegevens”. Op het moment van schrijven moeten appmakers expliciet toestemming vragen, dataminimalisatie toepassen en versleuteling bieden. De Autoriteit Persoonsgegevens kan bij misbruik boetes opleggen.
Doet een app een medische claim, dan is de MDR van kracht. Dan zijn risicobeoordeling, klinisch bewijs en CE-markering verplicht, ook voor algoritmen die adviezen geven. Valt zo’n algoritme in een medisch hulpmiddel, dan kan het onder de AI-verordening als hoog-risico gelden met extra eisen aan databronnen, traceerbaarheid en menselijk toezicht.
Voor bedrijven betekent dit: wees precies met claims, toon hoe schattingen tot stand komen en bied een duidelijk privacy-dashboard. Voor gebruikers: check in de EU-instellingen welke data je deelt, met wie en hoe je gegevens kunt laten verwijderen. Zo blijft digitale innovatie in gezondheid handig én veilig voor iedereen.